Nuôi tôm gây ô nhiễm môi trường

Từ FOSS Vietnam - Giáo Dục Môi Trường
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Hiện trạng

4-2-2009 1D.jpg

Hiện nay, các vùng nuôi tôm công nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long, đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, chuyện tôm chết hàng loạt đã xảy ra: ở Bạc Liêu 15.000ha bị thiệt hại, 7.000ha bị mất trắng. Cà Mau, Sóc Trăng, Bến Tre cũng lầm vào tình cảnh tương tự.

Sự phát triển mạnh mẽ của nghề nuôi tôm đã đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng kinh tế hằng năm của đất nước. Bên cạnh đó, việc nuôi tôm ồ ạt, sử dụng hóa chất không đúng kỹ thuật đã dẫn đến môi trường nước tại các vùng nuôi tôm đang bị ô nhiễm ngày càng trầm trọng do dư lượng hóa chất và thức ăn của tôm gây nên.


Nguyên nhân

Nuôi tôm trái vụ
Tôm chết làm ô nhiễm nước

Nguyên nhân chính là do chất thải của các vùng nuôi tôm ở các nơi đó thải ra. Chất thải của vùng nuôi tôm là nước mặn cộng thêm thức ăn dư thừa và chất thải của tôm đã tạo nên môi trường đạm quá cao, chất Sulpit (H2S), lâu trong nước giúp cho các vi khuẩn gây bệnh, các loại tảo độc hại phát triển, dẫn đến nước trong vuông bị thối.

Một nguyên nhân khác cũng đáng lo ngại không kém là: vì chạy theo lợi nhuận, nên nông dân bất chấp các lời cảnh báo, tiến hành thả tôm trái vụ (thời điểm tháng 12 đến đầu tháng 1 năm sau) đây là thời gian lạnh nhất của Nam Bộ. Nhiệt độ vuông tôm luôn ở dưới 25oC làm cho tôm bị sốc, bỏ ăn, chết... khiến nước bị ô nhiễm, thải thẳng ra kênh rạch.


Hậu quả

Do nước thải không được xử lý, bị tống thẳng ra kênh, chảy ra vùng ven biển, tích tụ lâu ngày làm ô nhiễm vùng nước xung quanh các vùng nuôi tôm. Các mầm bệnh không được xử lý lan từ vuông tôm này sang các vuông tôm khác tạo nên dịch bệnh, dẫn đến dịch bệnh và tôm chết hàng loạt. Không những vậy, các vùng ven biển phải chứa lượng nước thải quá lớn, cũng đang bị ảnh hưởng. Các thủy hải sản tự nhiên đang chết theo, dẫn đến sự suy kiệt của nguồn hải sản quý hiếm. Hệ sinh thái ven biển, rừng ngập mặn kém phát triển và cũng đang chết dần theo. Hậu quả, khó lường hết được.

Nuôi tôm trái vụ làm nguồn nước thêm một lần nữa ô nhiễm. Nước mặn nuôi tôm, sẽ phá hủy cấu trúc địa tầng, sau này muốn phục hồi cũng rất khó. Nuôi tôm gây ô nhiễm, đến công nghiệp chế biến (hải sản trong đó có chế biến tôm) cũng đang gây ô nhiễm lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cả vùng hiện có 120 nhà máy, cùng nhiều cơ sở chế biến hải sản nhưng theo thống kê, chưa đến 20% trong số này đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải. ở Bạc Liêu một ngày hơn 6.000m3 nước thải của công nghiệp chế biến hải sản trút thẳng ra kênh, còn ở Cà Mau hơn 8.000m3 nước thải/ngày chảy thẳng ra sông, ra biển. Nước thải này, ngoài các chất hữu cơ dễ gây thối, còn chứa nhiều tạp chất vô cơ độc hại: BOD5, COD, DO... nước chứa chất độc hại này, chảy ra kênh, ra biển xâm nhập vào môi trường làm nhiều loại thủy, hải sản tự nhiên chết dần theo. Nước ô nhiễm từ các vùng nuôi tôm và các nhà máy chế biến thủy sản thải ra, không những làm tầng nước mặt bị ô nhiễm, lâu ngày làm cho các tầng nước ngầm cũng bị ô nhiễm theo. Người dân khi sử dụng cả hai nguồn nước này sẽ bị mắc nhiều chứng bệnh rất khó điều trị. Thực tế cho thấy, hậu quả của việc bất chấp tất cả để dành lấy lợi nhuận từ việc nuôi và chế biến thủy, hải sản ở Đồng bằng sông Cửu Long, đang đặt ra vấn nạn nghiêm trọng cho môi trường.


Giải pháp

Muốn khắc phục tình trạng này cần phải có sự quản lý, chỉ đạo và điều tiết của các cấp chính quyền địa phương. Không để nạn sản xuất tự phát, trên các diện tích nuôi thủy sản.

Qui hoạch phát triển vùng nuôi phù hợp với môi trường, hoàn thiện thêm một bước hệ thống thủy lợi phục vụ nuôi thủy sản nói chung và tôm sú nói riêng; lành mạnh hóa môi trường nước bằng các biện pháp kiểm soát chất thải, kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở, cá nhân gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, các ngành chức năng siết chặt việc quản lý, kiểm soát con giống, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng đưa tôm giống kém chất lượng vào nuôi, phổ biến rộng hơn kỹ thuật nuôi quảng canh, quảng canh cải tiến, thâm canh đến tận cơ sở.

Đặc biệt, các tỉnh khuyến khích nông dân mở rộng áp dụng mô hình “nuôi tôm cộng đồng” và mô hình “nuôi tôm sinh thái”.

Cần phải tuyên truyền cho người dân hiểu rõ tầm quan trọng về sản xuất và bảo vệ môi trường.

Kiên quyết bắt buộc các nhà máy chế biến thủy sản phải có hệ thống xử lý nước thải và các hệ thống này phải hoạt động có hiệu quả. Không vì mục đích hạ chi phí giá thành sản phẩm mà hủy hoại môi trường.

Các nhà quản lý, các nhà chuyên môn cần hoạch định một chiến lược lâu dài cho ngành nuôi, chế biến và xuất khẩu thủy, hải sản.


Tham khảo