Lợi ích từ Bèo lục bình

Từ FOSS Vietnam - Giáo Dục Môi Trường
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Bèo lục bình

Lục bình sinh sống và phát triển tại các vùng nước ngọt của ĐBSCL

Cây thảo sống nhiều năm, nổi ở nước hoặc bám trên đất bùn, mang một chùm rễ dài và rậm ở phía dưới. Kích thước cây thay đổi tuỳ theo môi trường sống có nhiều hay ít chất màu. Lá mọc thành hoa thị, có cuống phồng lên thành phao nổi, gân lá hình cung. Cụm hoa bông hay chuỳ ở ngọn thân dài 15cm hay hơn. Hoa không đều, màu xanh nhạt hay tím; đài và tràng cùng màu, hàn liền với nhau ở gốc, cánh hoa trên có một đốm vàng; 6 nhị (3 dài, 3 ngắn); bầu trên 3 ô, chứa nhiều noãn, nhưng chỉ có một cái sinh sản. Quả nang.

Cây ra hoa từ mùa hạ tới mùa đông.

Lục bình là một loài xâm lấn làm hại hệ sinh thái thủy vực, tắc nghẽn dòng chảy nhưng ngoài tác dụng làm bèo nuôi lợn, ít ai biết được rằng đây là một nguồn nguyên liệu tiềm năng cho nghề thủ công mỹ nghệ và là nguyên liệu sinh học tái tạo với rất nhiều ứng dụng phục vụ cuộc sống.

Với khả năng sinh sản nhanh, lục bình (tên khoa học là Eichhornia crassipes, thuộc họ Pontenridaceae) được kể tội nhiều hơn kể công: nào là cản trở giao thông thuỷ, làm nghẽn chỗ lấy nước tưới tiêu, làm rối lưới câu khi đánh bắt cá, làm tăng lượng bốc hơi so với bản thân diện tích mặt nước, làm giảm đa dạng sinh học, là nơi chứa đủ loại mầm bệnh...

Tác dụng của lục bình với đời sống

Nhân dân ta thường dùng toàn cây làm phân xanh hoặc chất độn có phân chuồng và dừng chân nuôi lợn.

Ðể dùng làm thuốc, lấy cây về, bỏ thân và rễ, chỉ lấy lá, chủ yếu là phần phình của cuống lá.

Lục bình có vị nhạt, tính mát; có tác dụng sơ phong thanh nhiệt,lợi niệu giải độc, tiêu sưng, giảm đau.

Bèo lục bình có thể dùng làm thức ăn cho người; người ta lấy cả đọt non và cuống lá mang về, rửa sạch, nấu canh, chỉ cần cho chín tái, không nên chín nhừ, dùng ăn mát, không ngứa. Bông hoa cũng ăn được, có thể dùng ăn sống hoặc nấu canh như các đọt non.

Bèo lục bình dùng chữa sưng tấy, viêm đau như sưng bắp chuối bẹn, tiêm bị áp xe, chín mé, sưng nách, viêm tinh hoàn, viêm khớp ngón tay, viêm hạch bạch huyết vv.. Thường dùng phần phồng của cuống lá giã nát, thêm muối (5-8g trong 100 g bèo) đắp, bó. Ở Ấn Độ, hoa được dùng làm thuốc chữa bệnh về đường hô hấp. Nhân dân ta còn dùng Bèo lục bình làm thuốc chữa các vết thương trên cơ thể bị nhiễm chất độc hoá học. Dùng lá bèo rửa sạch, thêm muối giã nát, đắp dàn đều lên chỗ sưng rồi băng lại, phải quấn băng lỏng, đừng để chảy mất nước. Nên đắp cách đêm, từ tối hôm trước đến sáng hôm sau. Thường chỉ đắp 1-2 lần là hết đau nhức. Trong khi chữa không phải tiêm hay uống thuốc kháng sinh.

Lục bình bảo vệ môi trường

Các nhà khoa học đã phát hiện các lợi ích khác của Bèo lục bình như:

-Chống ô nhiễm nguồn nước như. Bèo lục bình làm sạch nước nơi chúng mọc, có khả năng làm giảm bớt ô nhiễm môi trường. Chỉ cần 1/3 ha bèo, mỗi ngày đủ để lọc 2225 tấn nước bị ô nhiễm các chất thải sinh học và các hoá chất. Bèo này còn loại được các kim loại nặng độc như thuỷ ngân, chì, kền, bạc, vàng vv...

-Cung cấp năng lượng: Dùng vi khuẩn cho bèo lên men; 1kg bèo sẽ cho 0,3m3 khí methan. Bã bèo sau khi lên men có thể dùng làm phân bón.

-Giá gas tăng cao, biogas từ lục bình có thể là năng lượng thay thế. Lục bình mọc tràn lan nhưng không hề tranh giành đất lúa như cây mía, cây bắp, khoai mì… Với năng suất 400 tấn/ha, lục bình sẽ đáp ứng các yêu cầu sau đây: ép lấy nước ủ để sản xuất gas đun nấu, xác lá và thân làm thức ăn ủ chua cho gia súc nhai lại, rễ dùng làm nấm… hoặc làm chất đốt (bánh than).

-Ở vùng đất phèn (miền Tây có cả triệu hecta đất nhiễm phèn), lục bình ép lấy nước đưa vào ao để nâng độ pH từ 3,2 lên 4,5, giúp nguồn nước có dưỡng chất, đặc biệt tạo môi trường tốt cho tảo chlorella, một loại thức ăn tốt cho trứng nước – món ngon của cá bột, nhất là cá thác lác và cá bống tượng.

Trong thời buổi chất đốt là gánh nặng chi tiêu gia đình, hầm ủ lục bình, trấu trở thành nguồn năng lượng thay thế. Hầm ủ bèo lục bình tạo ra chuỗi sản phẩm gas, đun nấu, điện, phân compost, nước cải tạo ao cá, tạo tiền đề cho việc mở rộng chuồng trại, ao nuôi cá, trồng rau sạch theo hướng liên kết thay vì phun thuốc cỏ diệt lục bình gây ô nhiễm môi trường.

Tham khảo