Chất thải độc hại gây ô nhiễm môi trường

Từ FOSS Vietnam - Giáo Dục Môi Trường
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Định nghĩa chất thải độc hại

Chất thải độc hại là các chất thải có thể được sinh ra do các hoạt chất công nghiệp, thương nghiệp và nông nghiệp. Các chất thải độc hại có thể là các chất rắn, chất lỏng, chất khí hoặc chất sệt. Chất thải độc hại không bao gồm chất thải phóng xạ vì loại chất thải này đã được hầu hết các nước phân cách và tổ chức quản lý riêng.

E9af491858feeac5ff4dc68b8cd323d8-4-mt-3728f.jpg


Độ độc hại của chất thải độc hại

Ðộ độc hại của các chất thải độc hại rất khác nhau, có chất gây nguy hiểm cho con người như các chất cháy có điểm cháy thấp, các chất diệt côn trùng, các vật liệu clo hoá phân huỷ chậm, có chất gây tác động nhỏ hơn nhưng khối lượng của nó lại là vấn đề lớn như các chất thải hầm mỏ, xỉ, thạch cao phốt phát cũ hoặc các sệt hydroxyt khác.


Những chất thải có chứa những hoá chất không tương hợp có thể gây nổ, bắt cháy. Tiếp xúc với axít hoặc kiềm mạnh gây bỏng da. Da hấp thụ một số thuốc trừ sâu có thể gây ngộ độc cấp tính. Những thùng, hòm chứa chất thải hoá chất nếu không được xử lý, để bừa bãi vào nơi không được bảo vệ tốt có thể gây các tai nạn ngộ độc nghiêm trọng.



Các nguồn tạo ra chất thải độc hại

-Ảnh hưởng của hóa chất nông nghiệp: Bình quân 1ha gieo trồng sử dụng đến 0,4 – 0,5kg thuốc bảo vệ thực vật. Do ý thức kém, sử dụng không hợp lý, không tuân thủ theo đúng quy định nghiêm ngặt về quy trình sử dụng nên thuốc bảo vệ thực vật gây nhiều tác hại cho chính người sử dụng thuốc và người tiêu dùng nông sản và thực phẩm có chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường sống.
62249873-son-1.jpg

-Ảnh hưởng của công nghiệp hóa:

+Chất thải của các xí nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm, thủy hải sản sau chế biến đều không được xử lý mà thải trực tiếp ra môi trường đất, nước, không khí.

+Phương thức chăn nuôi chủ yếu là thả rong, các nguồn chất thải do chăn nuôi tạo ra không được xử lý mà xả thẳng vào nguồn nước.

-Ảnh hưởng của thương mại hóa: quá trình nhập - xuất các hàng độc hại không đạt yêu cầu cho sản xuất hay hàng quá hạn sử dụng.

-Ảnh hưởng của việc tiêu dùng trong dân dụng: sử dụng pin, hoạt động nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, sử dụng dầu nhớt bôi trơn, ắc quy,.....


Các tác nhân chính gây hại chứa trong chất thải nguy hại

Chất thải nguy hại chứa một hoặc nhiều tác nhân chính gây hại cho con người như sau:

1. Arsenic (Thạch tín - As) được sử dụng trong hợp kim của mạch điện, trong thuốc trừ sâu và chất bảo quản gỗ; có độc tính mạnh và khả năng gây ung thư cao.

2. Amiang đã từng được sử dụng rộng rãi làm làm vật liệu cách nhiệt trong ngành xây dựng; vẫn được sử dụng trong các miếng đệm, má phanh, tấm lợp và các vật liệu khác. Khi hít phải có thể gây ung thư và trung biểu mô.

3. Cađimi (Cd) được sử dụng trong pin, chất nhuộm, lớp phủ bề mặt kim loại và nhựa. Cơ thể con người tiếp xúc với Cd từ các hoạt động tại nơi làm việc, từ khói thuốc lá và thức ăn bị nhiễm độc. Cd là tác nhân gây huỷ hoại phổi, gây bệnh thận và làm kích ứng đường tiêu hoá.

4. Crôm (Cr) kết hợp dễ dàng với các kim loại khác hình thành các hợp kim, ví dụ thép không gỉ. Cr được sử dụng làm lớp phủ chống gỉ lên các kim loại khác, tạo màu trong sơn, chứa trong chất bảo quản gỗ và các dung dịch thuộc da. Khi nhiễm Cr(VI) sẽ gây ung thư, rối loạn gen và nhiều bệnh khác.

5. Chất thải y tế: Các loại chất thải y tế nếu không xử lý trước khi đưa ra môi trường có thể gây nhiễm trùng, truyền mầm bệnh và các vi khuẩn có hại.

6. Xyanua (CN-) là một chất độc mà ở liều cao có thể gây ra tê liệt, rối loạn và ngừng thở; tiếp xúc lâu dài ở liều thấp có thể gây mệt mỏi và làm giảm sức khoẻ. Khí hydro xyanua nén được sử dụng để trừ các loại động vật gặm nấm, côn trùng trên tầu thuỷ và trên cây cối.

02.jpg

7. Chì (Pb) được sử dụng trong sản xuất pin, đạn dược, sản phẩm kim loại (như que hàn và ống thép), các thiết bị chắn tia X- quang ... Nếu ăn hay hít phải Pb có thể gây hại cho hệ thần kinh, thận và hệ sinh sản.

8. Thuỷ ngân (Hg) được sử dụng trong sản xuất khí clo, sôđa ăn da, nhiệt kế, chất hàn răng và pin. Hg tiếp xúc với cơ thể thường xảy ra qua đường không khí, nước, thức ăn bị nhiễm thuỷ ngân hoặc chữa trị y khoa và nha khoa. Nhiễm độc mức cao có thể huỷ hoại não, thận và bào thai.

9. PCB (PolyChloritnated Biphenyls) là các hợp chất được sử dụng trong công nghiệp làm chất lỏng trao đổi nhiệt, trong biến thế và tụ điện, làm phụ da trong sơn, giấy sao chụp không có các bon, chất bịt kín và nhựa. PCB gây tác động xấu đến hệ thần kinh, hệ sinh sản, hệ miễn dịch và gan.

10. POP (Persistent Organic Polutants - Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân huỷ): Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân huỷ là một nhóm các hoá chất và thuốc bảo vệ thực vật có thể tồn tại nhiều năm trong môi trường, có khả năng phát thải và tích luỹ sinh học lớn; do vậy đe dọa con người và động vật ở cuối chuỗi thức ăn, gây một loạt tác hại về sức khoẻ.

11. Axit và kiềm mạnh: Các dung dịch ăn mòn mạnh được sử dụng trong công nghiệp có thể ăn mòn kim loại và phá huỷ các mô sinh vật sống.

12. Phóng xạ với sức khỏe con người: Những tác hại của tai nạn hạt nhân là vô cùng nguy hiểm, từ việc gây sát thương trực tiếp đến gây bệnh do nhiễm phóng xạ cấp tính, mãn tính, hỗn hợp, tổn thương các bộ phận trên cơ thể con người, tàn phá môi trường trên diện rộng, gây tác hại lâu dài.


Giải pháp

-Theo Ban chỉ đạo Tây Nam bộ, hiện các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện nhiều khu công nghiệp, nhà máy chế biến thủy sản lớn, cơ sở chăn nuôi lớn… tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang thực hiện bước đầu xử lý rác thải nhằm bảo vệ môi trường, nhất là môi trường nước bằng các biện pháp hóa học và vật lý .

+Phổ biến nhất là phương pháp lọc (tách hạt rắn từ dòng lưu chất (khí, lỏng hay kem nhão…) qua môi trường xốp ;

+Kết tủa (chuyển chất hòa tan thành dạng không tan bằng các phản ứng hóa học tạo tủa);

+Oxy hóa khử (trộn chất thải với hóa chất hoặc cho chất thải tiếp xúc các dung dịch hóa chất với hóa chất thể khí ;

+Bay hơi (cấp nhiệt làm đặc chất thải lỏng hoặc làm cho chất thải lỏng bay hơi); đóng rắn (bổ sung vật liệu vào chất thải để tạo thành khối rắn nhằm giảm tính lưu động của chất thải nguy hại trong môi trường, dễ vận chuyển);

+Sử dụng lò đốt thùng quay (nhiệt độ cao) xử lý các loại chất thải rắn, cặn, bùn, lỏng.

-Giáo dục cộng đồng biết rõ tác hại của các loại hóa chất, sự ảnh hưởng của nó đến môi trường và cuộc sống.



Tham khảo